หากพูดถึงเทคโนโลยีที่ช่วยฟื้นฟูการเคลื่อนไหว หลายคนอาจคุ้นเคยกับการรักษาด้วยไฟฟ้า (Electrical Stimulation) หรือการออกกำลังกายร่วมกับนักกายภาพบำบัด แต่ในปัจจุบัน ยังมีอีกหนึ่งเทคโนโลยีที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง คือ Peripheral Magnetic Stimulation (PMS Therapy)

PMS เป็นเทคโนโลยีที่ใช้ สนามแม่เหล็กความเข้มสูง เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ โดยไม่จำเป็นต้องเปิดผ้าเพื่อติดขั้วกระตุ้นกับผิว สามารถทำผ่านผ้าได้เลย จึงถูกนำมาประยุกต์ใช้ในงานเวชศาสตร์ฟื้นฟูหลายด้าน ทั้ง Neurological Rehabilitation, Orthopedic Rehabilitation, Sports Rehabilitation, Pain Management รวมถึง Women’s Health Rehabilitation

บทความนี้จะพาคุณทำความรู้จัก PMS Therapy หลักการทำงาน ข้อแตกต่างจากการกระตุ้นด้วยไฟฟ้า ตลอดจนตัวอย่างการประยุกต์ใช้ในงานกายภาพบำบัดยุคปัจจุบัน

PMS Therapy คืออะไร?

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู (Rehabilitation Medicine) มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการฟื้นฟูการเคลื่อนไหว ลดข้อจำกัดของการรักษาแบบเดิม และสนับสนุนการกลับไปใช้ชีวิตประจำวันของผู้ป่วยได้อย่างมีคุณภาพ

หนึ่งในเทคโนโลยีที่ได้รับความสนใจจากโรงพยาบาล ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู และคลินิกกายภาพบำบัด คือ Peripheral Magnetic Stimulation (PMS Therapy) หรือการกระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อด้วยสนามแม่เหล็กความเข้มสูง

แตกต่างจากการกระตุ้นด้วยไฟฟ้าแบบดั้งเดิม (Electrical Stimulation) ที่ส่งกระแสไฟผ่านแผ่นอิเล็กโทรดบนผิวหนัง PMS Therapy ใช้ สนามแม่เหล็ก (Magnetic Field) เหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าภายในร่างกายโดยตรง เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nerves) และกล้ามเนื้อ ทำให้สามารถให้การรักษาได้โดยกระแสไฟไม่ถูกลดทอนลงจากผิวหนังหรือชั้นไขมันต่าง ๆ

ปัจจุบัน PMS Therapy ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในงาน Neurological Rehabilitation, Orthopedic Rehabilitation, Sports Rehabilitation, Pain Management และเริ่มมีบทบาทเพิ่มขึ้นใน Women’s Health Rehabilitation อีกด้วย

ทำไม PMS Therapy จึงได้รับความสนใจมากขึ้น?

แนวคิดของการฟื้นฟูในปัจจุบันไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อ แต่ให้ความสำคัญกับ Neuromuscular Rehabilitation หรือการฟื้นฟูการทำงานร่วมกันของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ

เมื่อระบบประสาทสามารถสื่อสารกับกล้ามเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ป่วยจะมีโอกาสเรียนรู้รูปแบบการเคลื่อนไหวใหม่ (Motor Relearning) และพัฒนาสมรรถภาพการเคลื่อนไหวได้ดียิ่งขึ้น

ด้วยเหตุนี้ โรงพยาบาลและศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูหลายแห่งจึงเริ่มนำ PMS Therapy มาใช้ร่วมกับโปรแกรมกายภาพบำบัด เพื่อสนับสนุนการรักษาในผู้ป่วยหลากหลายกลุ่ม

Peripheral Magnetic Stimulation ทำงานอย่างไร?

หัวใจสำคัญของ PMS Therapy คือหลักการ Electromagnetic Induction

ระบบจะสร้างสนามแม่เหล็กความเข้มสูงจากหัว Applicator เมื่อสนามแม่เหล็กผ่านเข้าสู่เนื้อเยื่อ จะเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าภายในร่างกาย กระตุ้นทั้งเส้นประสาทมอเตอร์ (Motor Nerves) เส้นประสาทรับความรู้สึก (Sensory nerve) และทำให้เกิดการหดตัวของกล้ามเนื้อในลักษณะที่ใกล้เคียงกับการหดตัวตามธรรมชาติ

การกระตุ้นในรูปแบบนี้สามารถสนับสนุนการฟื้นฟูได้หลายด้าน เช่น

  • กระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลาย
  • ส่งเสริมการทำงานร่วมกันของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
  • สนับสนุนการฝึก Motor Relearning
  • ชะลอภาวะกล้ามเนื้อลีบจากการไม่ได้ใช้งาน
  • ช่วยฟื้นฟูการเคลื่อนไหว
  • ใช้ร่วมกับโปรแกรมการออกกำลังกายและกายภาพบำบัด

PMS Therapy แตกต่างจาก Electrical Stimulation อย่างไร?

 

PMS Therapy Electrical Stimulation
ใช้สนามแม่เหล็ก ใช้กระแสไฟฟ้า
ไม่ต้องติดแผ่นอิเล็กโทรด ต้องติดอิเล็กโทรด
กระตุ้นผ่านเนื้อเยื่อ กระตุ้นผ่านผิวหนัง
เหมาะสำหรับการประยุกต์ใช้ในโปรแกรมฟื้นฟูหลายรูปแบบ นิยมใช้ในงานกายภาพบำบัดหลายข้อบ่งใช้เช่นกัน

ทั้งสองเทคโนโลยีต่างมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟู และสามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับเป้าหมายการ

แม้ว่าทั้ง PMS Therapy และ Electrical Stimulation จะมีเป้าหมายในการกระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ แต่ทั้งสองเทคโนโลยีมีหลักการทำงานและข้อบ่งใช้ที่แตกต่างกัน การเลือกใช้งานจึงควรพิจารณาจากวัตถุประสงค์ในการรักษาและการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ

ประโยชน์ของ PMS Therapy

PMS Therapy ไม่ได้มีเป้าหมายเพียงการกระตุ้นกล้ามเนื้อ แต่ยังช่วยสนับสนุนกระบวนการฟื้นฟูในหลายด้าน เช่น

  • สนับสนุนการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
  • กระตุ้นการหดตัวของกล้ามเนื้อ
  • ชะลอ Muscle Atrophy
  • Motor Relearning
  • Functional Rehabilitation
  • ใช้ร่วมกับ Exercise Therapy
  • เพิ่มทางเลือกในการรักษา

PMS Therapy สามารถประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยกลุ่มใดได้บ้าง?

Neurological Rehabilitation

PMS Therapy ได้รับการประยุกต์ใช้อย่างแพร่หลายในงาน Neurological Rehabilitation เนื่องจากสามารถกระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลายและการหดตัวของกล้ามเนื้อ ช่วยสนับสนุนการทำงานร่วมกันของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ (Neuromuscular Function) และเป็นส่วนหนึ่งของการฝึก Motor Relearning ภายใต้โปรแกรมการฟื้นฟูของผู้เชี่ยวชาญ

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ เช่น

  • โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
  • การบาดเจ็บไขสันหลัง (Spinal Cord Injury)
  • การบาดเจ็บของเส้นประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nerve Injury)

Musculoskeletal & Orthopedic Rehabilitation

ในกลุ่มผู้ป่วยระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ PMS Therapy สามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมฟื้นฟู เพื่อกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อ และส่งเสริมการกลับมาของรูปแบบการเคลื่อนไหวที่เหมาะสม โดยมักใช้ร่วมกับการออกกำลังกายและการรักษาทางกายภาพบำบัด

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ ได้แก่

  • การฟื้นฟูหลังผ่าตัดกระดูกและข้อ
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรง (Muscle Weakness)
  • การฝึกการทำงานของกล้ามเนื้อใหม่ (Motor Re-education)

Sports Rehabilitation

สำหรับเวชศาสตร์การกีฬา PMS Therapy สามารถใช้เพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อในนักกีฬาและผู้ที่ออกกำลังกาย ช่วยให้การฝึกกลับคืนสู่การเคลื่อนไหวเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเป็นส่วนหนึ่งของแผนการฟื้นฟูที่ออกแบบตามเป้าหมายของผู้ป่วยแต่ละราย

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ ได้แก่

  • การกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อ (Muscle Activation)
  • การฝึกการทำงานของกล้ามเนื้อใหม่ (Muscle Re-education)
  • การเตรียมความพร้อมก่อนกลับไปเล่นกีฬา (Return to Sport)
  • คลายกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนเลือด

Pain Management

นอกจากการฟื้นฟูระบบประสาทและกล้ามเนื้อแล้ว PMS Therapy ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรม Pain Management ในผู้ป่วยบางกลุ่ม โดยมักใช้ร่วมกับการรักษาอื่น ๆ เช่น การออกกำลังกายเพื่อการรักษา การรักษาทางกายภาพบำบัด และการให้ความรู้แก่ผู้ป่วย ทั้งนี้ แนวทางการรักษาควรขึ้นอยู่กับการประเมินของผู้เชี่ยวชาญและข้อบ่งใช้ของอุปกรณ์

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ ได้แก่

  • โปรแกรมฟื้นฟูอาการปวดตามข้อบ่งใช้
  • การรักษาร่วมกับ Exercise Therapy
  • การฟื้นฟูสมรรถภาพการเคลื่อนไหวในผู้ป่วยที่มีอาการปวด
  • กระตุ้นการไหลเวียนเลือด
  • ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ

Women’s Health Rehabilitation 

นอกจากการฟื้นฟูระบบประสาทและกล้ามเนื้อแล้ว ปัจจุบัน PMS Therapy ยังมีการประยุกต์ใช้ในงาน Women’s Health Rehabilitation โดยเฉพาะการฟื้นฟูกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Pelvic Floor Muscles)

การกระตุ้นด้วยสนามแม่เหล็กสามารถช่วยกระตุ้นการหดตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานโดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์สอดใส่ จึงอาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ใช้ร่วมกับการออกกำลังกาย การฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน และการรักษาอื่น ๆ ตามการประเมินของแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ ได้แก่

  • Pelvic Floor Muscle Training
  • Urinary Incontinence
  • Muscle Re-education
  • Postpartum Rehabilitation

ปัจจุบัน Women’s Health Rehabilitation ไม่ได้จำกัดเฉพาะการดูแลผู้หญิงหลังคลอดเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมการฟื้นฟูในผู้ป่วยที่มีภาวะกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง ปัญหาการกลั้นปัสสาวะ ภาวะปวดอุ้งเชิงกราน และการฟื้นฟูในช่วงวัยต่าง ๆ โดยการเลือกใช้เทคโนโลยีควรขึ้นอยู่กับการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ

อ่านเพิ่มเติม:  Women’s Health Rehabilitation คืออะไร (Coming Soon)

rPMS คืออะไร?

หลายคนอาจพบคำว่า rPMS (Repetitive Peripheral Magnetic Stimulation) ซึ่งเป็นการกระตุ้นด้วยสนามแม่เหล็กในลักษณะซ้ำ ๆ ตามโปรแกรมที่กำหนด เพื่อให้เหมาะกับวัตถุประสงค์ทางคลินิกแต่ละรูปแบบ

ปัจจุบัน เทคโนโลยี rPMS ถูกนำมาใช้ในงานฟื้นฟูหลากหลายด้าน เช่น Neurological Rehabilitation, Pain Management, Musculoskeletal Rehabilitation และ Women’s Health Rehabilitation

Zimmer emField Pro กับเทคโนโลยี rPMS

หนึ่งในเทคโนโลยี PMS ที่ได้รับการพัฒนาสำหรับงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู คือ Zimmer emField Pro ซึ่งใช้เทคโนโลยี Repetitive Peripheral Magnetic Stimulation (rPMS) ในการกระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อด้วยสนามแม่เหล็กความเข้มสูง

เครื่องสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในหลากหลาย Clinical Applications ทั้งด้าน Neurological Rehabilitation, Musculoskeletal Rehabilitation, Pain Management และ Women’s Health Rehabilitation ภายใต้การประเมินและการวางแผนการรักษาโดยบุคลากรทางการแพทย์

FAQ

PMS Therapy ใช้กับ Pelvic Floor ได้หรือไม่?

สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการฟื้นฟูกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานในผู้ป่วยบางกลุ่ม ภายใต้การประเมินของผู้เชี่ยวชาญ และตามข้อบ่งใช้ของอุปกรณ์

PMS Therapy เจ็บหรือไม่?

การตอบสนองต่อการรักษาแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักรู้สึกถึงการหดตัวของกล้ามเนื้อระหว่างการรักษา ทั้งนี้ความรู้สึกขึ้นอยู่กับระดับพลังงานที่ใช้และบริเวณที่ทำการรักษา

PMS Therapy ปลอดภัยหรือไม่?

เมื่อใช้งานภายใต้การดูแลของแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดที่ผ่านการอบรม และปฏิบัติตามข้อบ่งใช้และข้อควรระวังของอุปกรณ์ PMS Therapy ถือเป็นเทคโนโลยีที่สามารถนำมาใช้ในงานเวชศาสตร์ฟื้นฟูได้อย่างเหมาะสมสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการคัดกรองแล้ว อย่างไรก็ตาม ควรมีการประเมินผู้ป่วยก่อนการรักษาทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าเหมาะสมกับสภาวะของแต่ละบุคคล

PMS Therapy ใช้แทนการทำกายภาพบำบัดได้หรือไม่?

โดยทั่วไป PMS Therapy ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้แทนการทำกายภาพบำบัด แต่เป็นเทคโนโลยีที่สามารถนำมาใช้ร่วมกับโปรแกรมการฟื้นฟู เช่น การออกกำลังกายเพื่อการรักษา (Exercise Therapy) การฝึกการเคลื่อนไหว (Motor Relearning) และเทคนิคทางกายภาพบำบัดอื่น ๆ เพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูให้เหมาะสมกับเป้าหมายของผู้ป่วยแต่ละราย

PMS Therapy ใช้เวลารักษานานเท่าไร?

ระยะเวลาในการรักษาขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการรักษา ตำแหน่งที่ทำการรักษา โปรแกรมที่เลือกใช้ และการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ โดยแต่ละสถานพยาบาลอาจกำหนดระยะเวลาและจำนวนครั้งในการรักษาแตกต่างกัน เพื่อให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

ใครไม่ควรใช้ PMS Therapy?

การใช้ PMS Therapy อาจไม่เหมาะสำหรับผู้ป่วยบางกลุ่ม เช่น ผู้ที่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ฝังในร่างกาย (เช่น เครื่องกระตุ้นหัวใจ) ผู้ที่มีข้อห้ามตามคู่มือการใช้งานของอุปกรณ์ หรือผู้ป่วยที่แพทย์เห็นว่าไม่เหมาะสมกับการรักษาด้วยสนามแม่เหล็ก ดังนั้น ผู้ป่วยทุกคนควรได้รับการซักประวัติและประเมินข้อห้ามใช้โดยแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดก่อนเริ่มการรักษา

PMS Therapy รู้สึกเจ็บหรือไม่?

ความรู้สึกระหว่างการทำ PMS Therapy อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล โดยทั่วไปผู้รับการรักษาอาจรู้สึกถึงการกระตุ้นหรือการหดตัวของกล้ามเนื้อบริเวณที่ทำการรักษา เนื่องจากสนามแม่เหล็กสามารถกระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อได้โดยตรง

ระดับความรู้สึกขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ตำแหน่งที่ทำการรักษา ระดับพลังงานที่ใช้ โปรแกรมการกระตุ้น และการตอบสนองของร่างกายแต่ละบุคคล โดยนักกายภาพบำบัดหรือบุคลากรทางการแพทย์จะเป็นผู้ประเมินและปรับพารามิเตอร์ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

สนใจเทคโนโลยี Zimmer emField Pro | rPMS

ทีม STP พร้อมให้คำปรึกษา การสาธิตเครื่อง การฝึกอบรม และบริการหลังการขาย สำหรับโรงพยาบาล คลินิกกายภาพบำบัด และสถานพยาบาลที่ต้องการนำเทคโนโลยี rPMS ไปประยุกต์ใช้ในงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
บริษัท สมาร์ท เทคโนโลยี แอนด์ โปรดักส์ จำกัด
โทร. 088-916-7941
Line Official : STP (https://lin.ee/1R1Mt0hW)
Website : https://www.stpc.co.th